KICHIK O‘LCHAMDAGI BOSH MIYA ANEVRIZMALARINING ASORATLARI: TIZIMLI TAHLIL

Authors

  • Allayorov Asilbek Baxodir o‘g‘li Author
  • Tairova Madina Ilxomovna Author

Keywords:

bosh miya anevrizmasi, kichik anevrizmalar, ruptura, subaraxnoidal qon ketish, nevrologik asoratlar, tromboz, diagnostika, xavf omillari, kuzatuv, davolash strategiyalari

Abstract

ushbu maqolada kichik o‘lchamdagi bosh miya anevrizmalarining klinik ahamiyati va ular bilan bog‘liq asoratlar tizimli ravishda tahlil qilinadi. So‘nggi yillarda tasviriy diagnostika usullarining rivojlanishi natijasida kichik (<7 mm) anevrizmalarni aniqlash holatlari ortib bormoqda, biroq ularning klinik xavfi va boshqaruv strategiyalari hanuzgacha bahsli masala bo‘lib qolmoqda. Tadqiqot davomida xalqaro ilmiy bazalar (PubMed, Scopus va boshqalar) ma’lumotlari asosida kichik anevrizmalarning yorilishi, subaraxnoidal qon ketish, nevrologik defitsit, tromboembolik asoratlar hamda ularning o‘sish dinamikasi o‘rganildi.  Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, kichik o‘lchamiga qaramay, ayrim hollarda ushbu anevrizmalar yuqori xavfga ega bo‘lib, og‘ir va hayot uchun xavfli asoratlarni keltirib chiqarishi mumkin. Ayniqsa, gipertoniya, chekish va genetik moyillik kabi omillar asoratlar rivojlanish ehtimolini sezilarli darajada oshiradi. Maqolada kichik anevrizmalarni erta aniqlash, xavf omillarini baholash va individual yondashuv asosida davolash hamda kuzatuv strategiyalarini takomillashtirish zarurligi asoslab berilgan. Ushbu natijalar klinik amaliyotda qaror qabul qilish jarayonini optimallashtirish va bemorlar prognozini yaxshilashda muhim ahamiyatga ega.

References

1. Greving J.P., Wermer M.J.H., Brown R.D. et al. Development of the PHASES score for prediction of risk of rupture of intracranial aneurysms. The Lancet Neurology, 2014.

2. Vlak M.H.M., Algra A., Brandenburg R., Rinkel G.J.E. Prevalence of unruptured intracranial aneurysms. The Lancet Neurology, 2011.

3. Etminan N., Rinkel G.J.E. Unruptured intracranial aneurysms: development, rupture and preventive management. Nature Reviews Neurology, 2016.

4. Thompson B.G., Brown R.D., Amin-Hanjani S. et al. Guidelines for the management of unruptured intracranial aneurysms. Stroke (American Heart Association Journal), 2015.

5. Wiebers D.O., Whisnant J.P., Huston J. et al. Unruptured intracranial aneurysms: natural history, clinical outcome, and risks of surgical and endovascular treatment. New England Journal of Medicine, 2003.

6. Juvela S., Poussa K., Porras M. Natural history of unruptured intracranial aneurysms: probability of and risk factors for aneurysm rupture. Journal of Neurosurgery, 2013.

7. Korja M., Lehto H. Natural history of intracranial aneurysms. Stroke, 2016.

8. Hasan D.M., Mahaney K.B., Brown R.D. Intracranial aneurysm: inflammation and rupture. Journal of NeuroInterventional Surgery, 2012.

9. UCAS Japan Investigators. The natural course of unruptured cerebral aneurysms in a Japanese cohort. New England Journal of Medicine, 2012.

10. Bederson J.B., Connolly E.S., Batjer H.H. et al. Guidelines for the management of aneurysmal subarachnoid hemorrhage. Stroke, 2009.

11. Rinkel G.J.E., Djibuti M., Algra A., van Gijn J. Prevalence and risk of rupture of intracranial aneurysms. Stroke, 1998.

12. International Study of Unruptured Intracranial Aneurysms (ISUIA). Unruptured intracranial aneurysms—risk of rupture and risks of surgical intervention. The Lancet, 1998.

13. Brinjikji W., Zhu Y.Q., Lanzino G. et al. Risk factors for growth of intracranial aneurysms. American Journal of Neuroradiology, 2016.

14. Chalouhi N., Hoh B.L., Hasan D. Review of cerebral aneurysm formation, growth, and rupture. Stroke, 2013.

15. Brown R.D., Broderick J.P. Unruptured intracranial aneurysms: epidemiology, natural history, management options, and familial screening. The Lancet Neurology, 2014.

Downloads

Published

2026-04-17