ELEKTROENERGETIKA: ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALAR VA RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI
Keywords:
elektroenergetika, energetika tizimi, qayta tiklanuvchi energiya manbalari, intellektual tarmoqlar, raqamlashtirish, sun’iy intellekt, energiya jamgʻargʻichlari, energiya samaradorligi, elektr ta’minotining ishonchliligi, energetika xavfsizligiAbstract
Maqolada elektr energiyasi iste’moli ortib borishi, energetika infratuzilmasining raqamlashtirilishi, qayta tiklanuvchi energiya manbalarining joriy etilishi va elektroenergetika tizimlari ishlashining ishonchliligini oshirish zarurati bilan bogʻliq holda elektroenergetikani rivojlantirishning zamonaviy tendensiyalari koʻrib chiqiladi. Sohani modernizatsiya qilishning asosiy texnologik yoʻnalishlari, jumladan, intellektual elektr tarmoqlari, energiya jamgʻarish tizimlari, sun’iy intellekt texnologiyalari, avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlari, yuqori samarali kuch uskunalari va taqsimlangan generatsiya tahlil qilingan. Quyosh va shamol elektr stansiyalarini energiya tizimiga integratsiya qilish, uning ish rejimlari barqarorligini ta’minlash va energiya samaradorligini oshirish masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Elektr tarmoqlarini modernizatsiya qilish, energiya resurslaridan oqilona foydalanish va kam uglerodli energetikani rivojlantirish zarurati hisobga olingan holda zamonaviy elektroenergetika texnologiyalarini Oʻzbekiston Respublikasida qoʻllash istiqbollari koʻrib chiqilgan. Oʻtkazilgan tahlil asosida sohani texnologik takomillashtirishning asosiy yoʻnalishlari shakllantirilgan va uning keyingi rivojlanishi samaradorligiga ta’sir etuvchi omillar aniqlangan.
References
1. International Energy Agency. Electricity 2025: Analysis and Forecast to 2027. Paris: IEA, 2025. URL: https://www.iea.org/reports/electricity-2025 (дата обращения: 12.10.2026).
2. International Energy Agency. Modernising Grids in the Age of Electricity: Scaling Digital Technologies and AI for Better Use of Existing Networks. Paris: IEA, 2026. URL: https://www.iea.org/reports/modernising-grids-in-the-age-of-electricity (дата обращения: 12.10.2026).
3. Adilov Y. T. Prospect for the use of the solar updraft tower project for the generation of electrical energy in the Republic of Uzbekistan. — 2023.
4. Иззатиллаев Ж. О., Мамаджанов А. Б. Ўзбекистон кичик гидроэнергетик потенциалларининг электр таъминоти тизимида тутган ўрни. — 2021.
5. International Renewable Energy Agency. World Energy Transitions Outlook 2024: 1.5°C Pathway. Abu Dhabi: IRENA, 2024. URL: https://www.irena.org/publications/2024/Nov/World-Energy-Transitions-Outlook-2024 (дата обращения: 12.10.2026).
6. Маърупова Д. Возобновляемые источники энергии как фактор повышения эффективности электроэнергетики Узбекистана // Zamonaviy dunyoda innovatsion tadqiqotlar. — 2026. — Т. 5, № 20. — С. 128–130. DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.20794340
7. Аллаев К. Р. Электроэнергетика Узбекистана и мира. — Ташкент: Fan va texnologiya, 2009. — 463 с.
8. World Bank. Uzbekistan: Electricity Sector Transformation and Resilient Transmission Project. Washington, DC: World Bank. URL: https://documents1.worldbank.org/curated/en/184411624932251299/pdf/Uzbekistan-Electricity-Sector-Transformation-and-Resilient-Transmission-Project.pdf
