Social science and education - Социальные науки и образование – Ijtimoiy soha va ta'lim
SHUKUR XOLMIRZAYEV ROMAN VA HIKOYALARIDA YORITILGAN QIRRALAR VA ULARDA INSON VA TABIATNING AKS ETISHI
Ushbu maqolada o‘zbek adabiyotining eng yirik vakillaridan biri, oltin qalam sohibi Shukur Xolmirzayevning hayoti va ijodi, uning asar, qissa, hikoya va romanlarida yoritilgan tasvirlar haqida to‘xtalamiz. Shoir XX asr o‘zbek adabiyotining rivojlanishiga katta hissa qo‘shgan taniqli yozuvchidir. U o‘zining yuksak badiiy mahorati bilan, yaratilgan betakror nasri bilan o‘zbek xalqi ma’naviyatining yuksalishida o‘ziga xos o‘ringa egaligini ko‘rishimiz mumkin.
MARKAZIY OSIYO XALQLARINING TABOBATI BILAN BO‘G‘LIQ AN’ANALARI
Tabobat so‘zining ma’nosi arab tilida salomatli asrash, davolash va dori-darmon bilan bog‘liq amaliyotni ifodalab, ”tibobat” shaklida qo‘llaniladi. So‘zning o‘zagi arabcha- “tabba” bo‘lib davolash degan ma’noni bildiradi.
THE ROLE OF TRADE UNIONS IN PROTECTING PUBLIC AND SOCIAL INTERESTS
this article examines the role of trade unions in public life by assessing their efforts to safeguard workers’ rights, enhance working conditions, and promote social justice. Beyond their activities at the workplace level, trade unions play an important part in public life through their engagement in the development of labor legislation, social security mechanisms, and economic policy-making. The article analyzes the political and economic impact of trade unions, as well as their contribution to social equality, occupational safety, and the defense of workers’ interests. Furthermore, it considers key strategies and reforms aimed at improving the effectiveness of trade unions within society. Overall, the study highlights the social importance of trade unions and emphasizes their vital role in contemporary public life.
O‘ZBEKISTONDA HUQUQIY ASOS -KONSTITUTSIYANING QABUL QILINISHI VA UNING AHAMIYATI
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining qabul qilinishi,konstitutsiya davlatlarning tinchligi,farovonligi,inson haq-huquqlarini qay darajada himoya qilishini bilishimiz mumkin. Shu bilan bir qatorda har bir davlatning asosiy qonuni bo‘lmish konstitutsiya davlatni adolat bilan boshqarish,mamlakat yaxlitligini ta’minlash,uni mustaqil davlat sifatida e’tirof etishning asosidir. Ijtimoiy hayotni rivojlantirishda yo‘l-yo‘riqlar ham konstitutsiyada qonunlar bilan belgilanganligini ko‘rib o‘tamiz.
KO‘HNA SAMARQAND SHAHRI-ILK SIVILIZATSIYALAR O‘CHOG‘I
ushbu maqolada jahon sivilizatsiyalarining ilk o‘choqlaridan biri bo‘lgan yurtimizdagi Samarqand shahrining paydo bo‘lish tarixi,u yerdagi qadimiy joylar, temuriylar davrida shaharning holati haqida to‘xtalib o‘tamiz. Shuningdek, hozirda O‘zbekistonning yirik iqtisodiy va ilmiy-madaniy markazi bo‘lgan ushbu shaharda o‘tkazilayotgan xalqaro konferensiyalar mamlakatimizning siyosiy nufuzini oshirishi,chet el sayyohlarining e’tiborini o‘zining boy tarixi va go‘zalligi bilan jalb etayotgan ko‘hna shahar tarixi bilan yaqindan tanishmoq zarurdir.
OMMAVIY AXBOROT VOSITALARINING SUD JARAYONLARINI YORITISHDAGI FAOLIYATI
Ushbu maqolada sud jarayonlarini ommaviy axborot vositalarida yoritishning huquqiy, axloqiy va ijtimoiy jihatlari tahlil qilinadi. Jumladan, jurnalistlarning sud majlislarida ishtiroki, axborot tarqatishda xolislik va obyektivlikni saqlash, shaxsiy hayot daxlsizligini ta’minlash kabi masalalar ko‘rib chiqiladi. Sud tizimining ochiqligi va shaffofligini ta’minlashda OAVning tutgan o‘rni, shuningdek, sudning obro‘siga putur yetkazmaslik va tergov sirlarini oshkor qilmaslik kabi cheklovlarga ham alohida e’tibor qaratiladi. Mavzuga oid milliy va xalqaro qonunchilik normalari, sud amaliyoti hamda OAV faoliyatining dolzarb jihatlari tahlil asosida yoritiladi.
IQTISODIYOT VA SOLIQ TIZIMIDA SUN’IY INTELLEKTNING AHAMIYATI: ILMIY TAHLIL VA AMALIY TAJRIBA
mazkur maqola sun’iy intellekt texnologiyalarining iqtisodiyotni raqamlashtirish va soliq boshqaruv tizimlarini takomillashtirishdagi ahamiyatini yoritadi. Unda sun’iy intellekt asosida soliqlarni tahlil qilish, byudjet tushumlarini oshirish va moliyaviy nazoratni kuchaytirish imkoniyatlari ilmiy asosda baholanadi. Shuningdek, AQSh, Estoniya, Xitoy va O‘zbekiston tajribalari asosida soliq tizimida SI joriy etilishining natijalari ham ko‘rib chiqiladi.
РОЛЬ ФИЛОЛОГИИ В ПОНИМАНИИ ДРЕВНИХ ТЕКСТОВ
филология играет ключевую роль в понимании древних текстов, обеспечивая инструменты и методы для их анализа и интерпретации. Изучая языковые, культурные и исторические контексты, филология помогает восстановить смысл произведений, созданных в разные эпохи. Это включает в себя детальное исследование грамматики, стиля, лексики и жанровых особенностей текстов, а также их связи с социальными и политическими условиями времени. Филологический подход позволяет раскрыть многослойность древних произведений, выявить их культурные и идеологические установки, а также донести до современного читателя их значимость и актуальность
МИЛЛИЙ МАНФААТЛАРИМИЗ - ТАРАҚҚИЁТИМИЗ ГАРОВИ
мақолада ҳар бир миллатнинг ўзига хос хусусиятларидан бири – миллий манфаат тушунчаси таҳлил қилинган. Ижтимоий манфаатларни тарихий ривожлантириш жамият тараққиётининг гарови эканлиги асослаб берилган.
TA’LIMDA GENDER TENGLIGI MASALALARI TAHLILI
ushbu maqolada mustaqillik yillarida O‘zbekistonda xotin-qizlarning ta’lim sohasidagi ishtirokini oshirishda amalga oshirilayotgan hamda ayollarni qo‘llab-quvvatlash borasida olib borilayotgan islohotlar, bu borada O‘zbekistonning va jahondagi bosha rivojlangan davlatlar tajribasining tahlili olib borilgan.
JAMIYATDA KORRUPSIYA ILLATINI VUJUDGA KELISHI VA UNI BARTARAF ETISHDA MUHIM OMILLAR
korrupsiya tushunchasi bugungi kunning eng zararli harakatlaridan biri bo‘lib, ushbu kunning tinchligiga osoyishtaligiga ta’sir etib kelayotgan tahdidning ko‘rinishidir. Bu zararli harakatga qarshi barcha xalqimizda qarshi immunitet bo‘lishi ushbu kunning dolzarb talabidir
ИЖТИМОИЙ ВА ИНДИВИДУАЛ ОПТИМИЗМ-ПЕССИМИЗМ ЎРТАСИДАГИ ЎЗАРО БОҒЛИҚЛИК
мазкур мақолада ижтимоий ва индивидуал оптимизм-пессимизм ўртасидаги ўзаро боғлиқлик таҳлил қилинади ҳамда муаллиф томонидан мавзу юзасидан тегишли хулоса ва таклифлар берилади.
ZAMONAVIY TIBBIYOTDA ETIKANING O‘RNI: SHIFOKOR KASBIY BURCHI VA BEMOR HUQUQLARI O‘RTASIDAGI NOZIK CHIZIQ
ushbu maqolada tibbiy etikaning zamonaviy tibbiyotdagi ahamiyati, shifokor kasbiy burchi va bemor huquqlari o‘rtasidagi muvozanat masalalari yoritilgan. Shuningdek, murakkab klinik holatlarda yuzaga keladigan axloqiy ziddiyatlar, bioetikaning asosiy tamoyillari va ularning amaliyotdagi qo‘llanilishi tahlil qilingan. Tibbiy amaliyotda axloqiy qarorlarning asosli va huquqiy jihatdan to‘g‘ri qabul qilinishi sog‘liqni saqlash tizimining insonparvarlik prinsiplariga asoslanishini ta’minlaydi.
TARIXIY OBIDALARGA OID VEB-SAYTLARNING TIZIMLI TAHLILI
mazkur maqolada tarixiy obidalarga oid veb-saytlarning tizimli tahlili olib boriladi, yakunda muallif tomonidan mavzuga doir tegishli taklif va xulosalar beriladi.
MAKTABGACHA YOSHIDAGI BOLALARDA XAVOTIRLANISH HOLATLARINI NAMOYON BO‘LISH XUSUSIYATLARI
mazkur maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda xavotirlanish holatlarining psixologik xususiyatlari tahlil qilingan. Bolalardagi xavotirlanishning shakllanishiga ta’sir qiluvchi omillar — oilaviy muhit, tarbiyaviy yondashuvlar, tashqi va ichki psixologik faktorlar yoritilgan. Shuningdek, “Bolalar xavotirlanish darajasini aniqlash” metodikasi asosida tajriba va nazorat guruhlaridagi bolalar o‘rtasida olingan natijalar tahlil etilib, statistik jihatdan ahamiyatli farq kuzatilmagan. Maqolada xavotirlanishni aniqlashda kompleks yondashuvning zarurligi ta’kidlangan.
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA INSON SALOMATLIGI OLIY QADRIYAT SIFATIDA
ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida inson salomatligi davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishi sifatida e’tirof etilishi, sog‘liqni saqlash tizimining rivojlanishi va aholining sog‘lom turmush tarzini ta’minlash bo‘yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar tahlil etilgan. Maqolada, shuningdek, sog‘liqni saqlash sohasida ijtimoiy ishchilarning faoliyati, tibbiy xizmatlarning sifati va aholining sog‘lom turmush tarzini shakllantirishdagi o‘rni yoritilgan.
TARIYXÍY BILIM BERIWDE ARXEOLOGIYANÍŃ ÁHMIYETI
Ózbekstan Respublikası Prezidenti Sh.M.Mirziyoyev: «Men bársheńizdi tariyxtı úyreniwde jáne de oyaw, jáne de belsendi bolıwǵa shaqırmaqshıman. Tariyxqa sergek qaraǵan adamǵana bárqulla sezgir hám abaylı bolıp jasaydı. Búgingi jaǵdayǵa da kelesi proceslerge de qalıs hám haqıyqıy baha bere aladı. Bul bolsa házirgi quramalı hám órlewshi zamanda tınıshlıq hám turaqlılıqtı támiyinlew, joqarı rawajlanıwǵa erisiwdiń eń baslı shárti» [1, 147], degen edi. Bunda arxeologiya iliminiń ornı ayrıqsha.
LINGUISTIC APPROACHES TO NEWSPAPER CLICHÉS IN MODERN ENGLISH
this study investigates these formulaic expressions through the lens of corpus linguistics, discourse analysis, and pragmatics, aiming to uncover not only their frequency but also their functional roles in media discourse. By analyzing a curated dataset of 10,000 articles from prominent English-language publications (e.g., The New York Times, The Guardian), we demonstrate how clichés serve as cognitive shortcuts for journalists, enabling efficient communication under tight deadlines while simultaneously shaping readers’ perceptions through subtle framing.
ALIFBO VA UNING TIL VA JAMIYAT TARQQIYOTIDAGI O ‘RNI
Til har qanday millatning ma’naviy, madaniy va ijtimoiy hayotida markaziy o‘rinni egallaydi. Til nafaqat aloqa vositasi, balki milliy o‘zlikni anglash, madaniyat, ilm-fan va ma’naviyatni avloddan-avlodga uzatish vositasi sifatida ham muhim o ‘rin egallaydi. Insoniyat paydo bo ‘libdiki, tildan unumli foydalanib kelmoqda. Til asralar davomida jamiyat hayotida eng muhim o ‘rin tutib kelgan va bundan keyin ham o ‘z ahamiyatini yo ‘qotmaydi. Til eng avvalo, inson va uning tafakkuri shakllanishidagi zaruriy shartlardan biridir. Aniq nutqning paydo bo ‘lishi insonning bilish, idrok qilish, ular ustidan mulohaza yuritish , ularga oid fikrlarini so ‘z bilan ifodalash imkoniga ega bo ‘ldi
ZAMONAVIY LOTIN ALIFBOSIDA FONEMALARNING IFODALANISHI
Lotin alifbosi o‘zbek tilida yozuv sifatida 1929-yildan 1940-yilgacha qo‘llanilgan, keyin Kirill alifbosiga o‘tilgan. Mustaqillikdan so‘ng, 1993-yilda O‘zbekiston rasmiy ravishda lotin yozuviga qaytdi. Bu alifbo o‘zbek tilining fonemalarini grafik jihatdan ifodalash uchun soddalashtirilgan va zamonaviy ehtiyojlarga moslashtirilgan tizim bo‘lib, 26 ta asosiy harf va 3 ta diakritik belgili harfdan iborat.
O ‘ZBEK TILIDA QO‘LLANILGAN ALIFBOLAR VA ULARDA FONEMALARNING IFODALANISHI
Har qanday kishilik jamiyatida insonlar o‘zlarining ma ‘lum bir ehtiyojlarini qondirish maqsadida biror bir narsani o‘zlari yaratishga majbur bo‘lishadi. Qadimda ham xuddi shu ehtiyoj tufayli yozuv paydo bo‘lgan.O‘sha paytlarda insonlar biror nimani eslab qolishmoqchi bo ‘lishsa, biror bir predmet orqali eslab qolishgan. Odamlarning asosiy quroli xotira bo’lgan. Masalan qarama-qarshi urug‘ vakillarining trubka chekishi tinchlik timsolini anglatgan. Ular bu imo-ishoralar orqali o‘z avlodlariga yozma holda emas balki og ‘zaki ya ‘ni imo-ishoralar orqali meros qoldirishgan. Bunday misollar ko‘plab keltirish mumkin.
WAYS OF TEACHING ENGLISH AT PRIMARY SCHOOLS BASED ON KRASHEN’S PRINCIPLES
this article explores effective methods for teaching English in primary schools, grounded in Stephen Krashen's principles of second language acquisition. It emphasizes the importance of comprehensible input, the affective filter hypothesis, and the natural order of language acquisition as foundational concepts for educators. Through a review of existing literature and case studies, the article presents various instructional strategies that align with Krashen's theories, such as immersive language experiences, interactive storytelling, and the use of visual aids to enhance understanding. Additionally, it discusses the significance of creating a low-anxiety learning environment to foster student motivation and engagement. The findings suggest that implementing Krashen’s principles can lead to improved language proficiency and greater enthusiasm for learning among primary school students. This research contributes to the ongoing discourse on effective language teaching practices and offers practical recommendations for educators seeking to enhance their English language instruction.
O‘LMAS UMARBEKOVNING “YOZ YOMG‘IRI’’ ASARINING TAHLILIY XUSUSIYATLARI
O‘lmas Umarbekovning “Yoz yomg‘iri” asari detektiv voqealar asosida kechadi. Ushbu asarni yuridik, ma‘naviy va filolog jihatdan tahlil qilishimiz mumkin.
KLASTERLASHUV ASOSIDA MINTAQAVIY IQTISODIYOT VA TRANSPORT INFRATUZILMASINI RIVOJLANTIRISH
Ushbu maqolada klasterlashuvning mintaqaviy iqtisodiyot va transport infratuzilmasini rivojlantirishdagi o‘rni tahlil qilingan. Transport klasterlari mintaqalararo iqtisodiy integratsiyani kuchaytirish, logistika xarajatlarini kamaytirish va investitsiyalarni jalb qilishga xizmat qilishi ta’kidlangan. Xalqaro tajriba asosida Germaniya, AQSh va Xitoyning transport-logistika klasterlari tahlil qilinib, O‘zbekistonda ushbu modelni joriy etish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, transport infratuzilmasini rivojlantirish klaster modeli asosida amalga oshirilsa, iqtisodiy samaradorlik oshib, hududiy integratsiya mustahkamlanadi. Maqolada O‘zbekiston sharoitida transport klasterlarini shakllantirish bo‘yicha tavsiyalar ilgari surilgan.
ПРОТИВОДЕЙСТВИЕ КОРРУПЦИИ В СОЦИАЛЬНОЙ СФЕРЕ: РОЛЬ ЦИФРОВЫХ ТЕХНОЛОГИЙ
В данной статье рассматриваются ключевые коррупционные риски в социальной сфере, а также преимущества цифровых решений, направленных на устранение бюрократических барьеров и повышение эффективности социальной политики. Внедрение автоматизированных систем социальных выплат, использование централизованных баз данных и интеграция цифровых сервисов позволяют минимизировать коррупционные схемы и создать открытую, справедливую систему распределения государственных ресурсов.
TYPOLOGY OF PERSONS APPLYING TO PSYCHOLOGICAL CONSULTATION
this article examines the typology of people who apply for psychological counseling, the characteristics of their psychological condition and problems. It is important to correctly understand the personal characteristics of the applicants, their needs and problems in order to carry out successful work in the consultation process.
TIL O‘RGATISHDA TURLI METODLARDAN FOYDALANISH (O‘ZBEK VA RUS TILLARINI XORIJIY TIL SIFATIDA O‘RGATISH)
bugungi kunda tilni xorijiy til sifatida o‘qitish va o‘rganishning turli metodlari mavjud. Tilni xorijiy til sifatida o‘qitish va o‘rganishning barcha metodlari turli davrlarda keng ko‘lamda qo‘llanilgan, tilni xorijiy til sifatida o‘zlashtirish jarayonida til o‘rganuvchi respondentlarning ehtiyojlarini qondirishga qaratilgan. Til o‘rganish metodlardagi oziga xosligi - individual va guruh psixologiyasi bilan bevosita bog‘liq. Mazkur maqolada til o‘rgatishda turli metodlar tahlil ostiga olingan.
tilni xorijiy til sifatida o‘qitish metodlari: fundamental
This scientific paper highlights words, their meanings, and relationships within a given language as a field of lexicology.
O‘ZBEKISTONDA DAVLAT YORDAMIDA XUSUSIY TA’LIMNI RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI
ushbu maqola O‘zbekistonda xususiy ta’limni rivojlantirish istiqbollarini o‘rganadi, xususan, o‘sishni osonlashtirish va ta’lim sifatini oshirishda davlat yordamining roliga e’tibor qaratadi. Turli va sifatli ta’lim imkoniyatlariga talab ortib borayotganligi sababli, xususiy muassasalar ta’lim landshaftiga muhim hissa qo‘shuvchilar sifatida paydo bo‘ldi. Tadqiqot xususiy ta’limni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha joriy davlat siyosatini o‘rganadi va maqsadli moliyaviy yordam va me’yoriy-huquqiy bazalar qanday qilib teng huquqli foydalanishni ta’minlashi va xususiy maktabda standartlarni yaxshilashi mumkinligini tahlil qiladi. Maqola davlat va xususiy sektor oʻrtasidagi hamkorlikning muvaffaqiyatli modellarini oʻrganish orqali tez oʻzgaruvchan iqtisodiyot ehtiyojlariga javob beradigan innovatsion taʼlim yechimlari imkoniyatlarini taʼkidlaydi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, strategik davlat investitsiyalari samarali boshqaruv amaliyoti bilan birga O‘zbekistonda yanada mustahkam va inklyuziv ta’lim tizimini yaratishga olib kelishi mumkin.
Copyright (c) 2025 Social science and education - Социальные науки и образование – Ijtimoiy soha va ta'lim