IJTIMOIY ONGNING MOHIYATI VA NAMOYON BO‘LISH XUSUSIYATLARI: KLASSIK NAZARIYALAR VA ZAMONAVIY TRANSFORMATSIYALAR TAHLILI
Keywords:
Ijtimoiy ong, ijtimoiy borliq, gomeostaz, kollektiv ong, bio-hokimiyat, simulyakr, ratsional diskurs, raqamli anomiyaAbstract
ushbu tadqiqot ishi ijtimoiy ong fenomenining ontologik mohiyati va uning zamonaviy jamiyatdagi namoyon bo‘lish xususiyatlarini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Maqolada ijtimoiy ong shunchaki obyektiv borliqning in’ikosi emas, balki ijtimoiy organizmning kognitiv barqarorligini ta’minlovchi murakkab gomeostatik regulyator ekanligi asoslab beriladi. Tadqiqot doirasida K. Marks, E. Dyurkgeym, Yu. Habermas va M. Fuko kabi mutafakkirlarning klassik nazariyalari zamonaviy raqamli transformatsiyalar kontekstida qayta ko‘rib chiqildi.
Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, bugungi kunda ijtimoiy ongning shakllanishi makrodarajadagi mafkuraviy ta’sirlardan individual habitus va bio-hokimiyat nazorati ostidagi mikrodarajadagi jarayonlarga ko‘chmoqda. Maqolada ratsional muloqotning inqirozi va simulyakrlar hukmronligi sharoitida ijtimoiy ongning sog‘lom rivojlanishi uchun kognitiv immunitetni shakllantirish zaruriyati ilmiy jihatdan asoslanadi.
References
1. Baudrillard, J. (1981). Simulacra and Simulation. Ann Arbor: University of Michigan Press.
2. Bourdieu, P. (1977). Outline of a Theory of Practice. Cambridge: Cambridge University Press.
3. Durkheim, É. (1984). The Division of Labour in Society. London: Macmillan. (Original work published 1893).
4. Foucault, M. (1973). The Birth of the Clinic: An Archaeology of Medical Perception. London: Tavistock.
5. Habermas, J. (1989). The Structural Transformation of the Public Sphere. Cambridge, MA: MIT Press.
6. Marx, K., & Engels, F. (1970). The German Ideology. New York: International Publishers. (Original work written 1845-1846).
7. Weber, M. (1930). The Protestant Ethic and the Spirit of Capitalism. London: Allen & Unwin.
8. Narkulov va b. (2024). Ijtimoiy borliq va ong dialektikasi: Zamonaviy transformatsiyalar. Toshkent: Fan.
