HUDUDLAR KESIMIDA MOLIYAVIY ISLOHOTLAR NATIJADORLIGINI BAHOLASH: FISKAL BARQARORLIK VA BUDJET INTIZOMI INDIKATORLARI ASOSIDA TAHLIL
Keywords:
fiskal barqarorlik, budjet intizomi, hududiy budjetlar, defitsit, soliq bazasi, budjetlararo transfertlar, ochiq budjet, natijadorlik indeksiAbstract
Ushbu maqolada Oʻzbekistonda hududlar kesimida amalga oshirilayotgan moliyaviy islohotlar natijadorligi fiskal barqarorlik va budjet intizomi indikatorlari orqali baholanadi. Tahlilda davlat budjeti ijrosi bo‘yicha rasmiy e’lon qilingan ko‘rsatkichlar, soliq tushumlari dinamikasi hamda defitsit parametrlaridan foydalanilib, hududlar bo‘yicha natijadorlikni baholash uchun integral indeks taklif etiladi. 2024-yil 1-yarim yillikda davlat budjeti daromadlari 121,0 trln soʻmga yetgani, xarajatlar 149,8 trln soʻmni tashkil etgani, soliqlar ulushi 80,6% bo‘lgani fiskal bazaning kengayayotganini ko‘rsatadi. 2024-yil yakunida byudjetga soliq tushumlari 199,6 trln soʻm bo‘lib, 20,3% o‘sish qayd etilgan. 2024-yil yanvar–sentabrda konsolidatsiyalashgan budjet taqchilligi 35,8 trln soʻm (YaIMga nisbatan 2,5%) bo‘lgani, mahalliy budjetlar defitsiti esa 20 trln soʻm ekani hududiy fiskal bosim mavjudligini anglatadi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi. “Information on the execution of the state budget … for the 1st half of 2024” (2024-07-26).
2. Kun.uz. “2024 yilda soliq tushumlari qariyb 200 trln so‘mga yetdi” (2025-01-08).
3. Xs.uz. “2024-yilda davlat byudjetiga qancha soliq tushumlari tushgan?” (2025-01-08).
4. Kun.uz. “Davlat budjetining 9 oylik ijrosi. Defitsit – 36 trln so‘m” (2024-11-26).
5. Iqtisodiyot va moliya vazirligi. “Budjetnoma 2025” (davlat qarzi bo‘yicha ma’lumot).
6. Iqtisodiyot va moliya vazirligi. “Fiskal strategiya 2025–2027” (tashabbusli budjet ishtiroki bo‘yicha misol).
