RAQAMLI MULK HUQUQINI HIMOYA QILISHGA OID XALQARO STANDARTLARNI MILLIY QONUNCHILIKKA UYGʻUNLASHTIRISH
Keywords:
raqamli mulk, tokenlar, NFT, algoritmlar, sunʼiy intellekt, xalqaro standartlar, fuqarolik kodeksi, konstitutsiyaviy huquqlar, mulk huquqi, huquqiy transplantatsiya, yumshoq huquq, blokcheyn, raqamli shartnoma, ma’lumotlar egaligi, isbotlash mexanizmlari, WIPO, MiCA, eIDAS, GDPR, Data Act.Abstract
ushbu maqolada raqamli mulk huquqi tushunchasining xalqaro huquqiy maydondagi rivojlanishi va uning O‘zbekiston milliy qonunchilik tizimiga integratsiyalashuvi tahlil qilinadi. BMT, YUNESKO, WIPO, ITU, OECD va Yevropa Ittifoqi kabi xalqaro tashkilotlar tomonidan ishlab chiqilgan huquqiy hujjatlar asosida raqamli mulk obyektlari, tokenlar, NFTlar, algoritmlar va sunʼiy intellekt mahsulotlarining huquqiy maqomi ochib beriladi. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va Fuqarolik kodeksi misolida milliy huquqiy bo‘shliqlar tahlil qilinib, ularni xalqaro standartlarga uyg‘unlashtirish yo‘llari ko‘rsatiladi. Shuningdek, maqolada “yumshoq huquq”, huquqiy transplantatsiya, komparativ metodlar, raqamli egalik va funksional mulk modellari, elektron shartnomalar va blokcheyn asosidagi egalik huquqi kabi zamonaviy yondashuvlar asosida huquqiy modernizatsiya zarurati asoslab beriladi.
References
1. BMT. Roadmap for Digital Cooperation. United Nations, 2020.
2. YUNESKO. Recommendation on the Ethics of Artificial Intelligence. Paris, 2021.
3. WIPO. WIPO Conversation on Intellectual Property and Artificial Intelligence. Geneva, 2023.
4. ITU. Principles of Trust and Security in the Digital Environment. International Telecommunication Union, 2021.
5. OECD. Digital Economy Outlook. OECD Publishing, Paris, 2022.
6. European Union. Regulation (EU) 2023/1114 on Markets in Crypto-Assets (MiCA), Official Journal of the European Union, 2023.
7. European Union. Regulation (EU) No 910/2014 (eIDAS) on electronic identification and trust services for electronic transactions.
8. European Union. General Data Protection Regulation (GDPR) — Regulation (EU) 2016/679.
9. European Commission. Data Act Proposal, Brussels, 2022.
10. TRIPS Agreement — Agreement on Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights, WTO, 1994.
11. Budapest Treaty on the International Recognition of the Deposit of Microorganisms for the Purposes of Patent Procedure, WIPO, 1977.
12. Berne Convention for the Protection of Literary and Artistic Works, WIPO, 1886.
13. WIPO Copyright Treaty, 1996.
14. UNCITRAL. Model Law on Electronic Commerce, United Nations, 1996.
15. UNCITRAL. Model Law on Electronic Signatures, United Nations, 2001.
16. Fransiya. PACTE Law – Plan d’Action pour la Croissance et la Transformation des Entreprises, 2019.
17. AQSh. Digital Millennium Copyright Act (DMCA), 1998.
18. Janubiy Koreya. Digital Assets Basic Act, 2023.
19. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 2023-yilgi tahriri.
20. O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksi. Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
