KOMPYUTER DASTURLARINI HIMOYA QILISHNI HUQUQIY TАRTIBGА SОLISH TENDENSIYASI, SHUNINGDEK, ОNLАYN QОRОQCHILIK, BULUT TЕXNОLОGIYАLАR BILАN BОG’LIQ MUАMMОLАR
Keywords:
kompyuter dasturlari, mualliflik huquqi, onlayn qaroqchilik, bulut texnologiyalari, WIPO shartnomasi, TRIPS kelishuvi, Bern konventsiyasi, raqamli huquqlarni boshqarish, ma’lumotlar xavfsizligi, litsenziya shartnomasi, raqamli muhit, kontrafakt mahsulotlar, tijorat sirlari, shifrlash texnologiyasi, provayder javobgarligi, xavfsizlik chorasi, global standartlar, mamlakat suvereniteti, raqamli kontent, huquqni ijro etish, piratlikka qarshi kurash, bulut xizmatlari.Abstract
ushbu maqola O‘zbekistonda kompyuter dasturlarini huquqiy himoya qilishning zamonaviy tendensiyalari, onlayn qaroqchilik va bulut texnologiyalari bilan bog‘liq muammolarni tahlil qiladi. O‘zbekistonning intellektual mulk sohasidagi islohotlari, xususan, 2019-yilda WIPOning WCT va WPPT shartnomalariga qo‘shilishi va TRIPS talablariga moslashtirilgan qonunchilik o‘zgarishlari ko‘rib chiqiladi. Maqolada onlayn qaroqchilikka qarshi kurashning huquqiy va amaliy mexanizmlari, jumladan, pirat saytlar reyestri va raqamli huquqlarni boshqarish vositalari muhokama qilinadi. Shuningdek, bulut texnologiyalarining transchegaraviy xususiyati tufayli yuzaga keladigan huquqiy muammolar, masalan, yurisdiksiya, provayderlar javobgarligi va ma’lumotlar xavfsizligi masalalari o‘rganiladi. Tadqiqot xulosa qiladiki, O‘zbekiston xalqaro standartlarga mos ravishda intellektual mulkni himoya qilishni kuchaytirib, raqamli muhitdagi muammolarni hal qilishda faol choralar ko‘rmoqda, ammo amaliy ijro va xalqaro hamkorlikni yanada rivojlantirish zarur.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining 2007-yil 15-yanvardagi “Ommaviy axborot vositalari to‘g‘risida”gi Qonuni
2. TRIPS Аgrееmеnt (Trаdе-Rеlаtеd Аspеcts оf Intеllеctuаl Prоpеrty Rights), Mаrrаkеsh Аgrееmеnt Еstаblishing thе WTО, Аnnеx 1C, 1994.
3. Spоt.uz – “Dilfuzа Ismоilоvа: Muаlliflik huquqlаri buzilgаn sаytlаrgа qаrshi chоrа kо‘rilаdi” mаqоlаsi, 2022-yil 2-mаy.
4. Usmаnkhаdjаеv S. “Cоpyright Lаw in Uzbеkistаn: Lеgаl Frаmеwоrk аnd Аpplicаtiоn.” Mоndаq, 2023.
5. J. Litman. “Digital Copyright”, Prometheus Books, 2001.
6. R. Clark. Computer Software Protection: Law and Practice, Sweet & Maxwell, 2017.
