VIRTUAL SUD MAJLISLARINING PROTSESSUAL MUAMMOLARI
Keywords:
virtual sud majlislari, masofaviy sud, videokonferensiya, elektron dalil, Covid-19, protsessual muammolar, sud jarayoni, e-Justice.Abstract
Mazkur tadqiqotda zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining sud tizimiga joriy etilishi natijasida shakllangan virtual sud majlislarining protsessual-huquqiy jihatlari batafsil tahlil qilinadi. Xususan, masofaviy sud yuritish jarayonida yuzaga kelayotgan asosiy muammolar taraflarning protsessual tengligi ta’minlanishi, dalillarni taqdim etish va ularni bevosita tekshirish jarayonidagi muammolar va ularning samaradorligi, sud majlislarining oshkoraligi va ochiqligi tamoyillariga rioya etilishini ta’minlash, shuningdek, ishtirokchilarni identifikatsiya qilish bilan bog‘liq huquqiy va texnik masalalar chuqur o‘rganiladi. Sud jarayonida axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish, jumladan videokonferensiya va telekonferensiya orqali masofaviy majlislarni tashkil etish, ularning huquqiy va texnik jihatlari yoritilib chet el, jumladan, Yevropa Ittifoqi va Litva sud tizimlaridagi tajribalari, elektron ish yuritish tizimi, sud statistikasi va ishtirokchilarning huquqlarini himoya qilish bo‘yicha choralar ko‘rilishi haqida batafsil to‘xtaladi. Covid-19 pandemiyasi davrida masofaviy sud majlislari sud ishining uzluksizligini ta’minladi, ishtirokchilar uchun vaqt va xarajatlarni tejash imkonini berdi hamda jarayonlarning samaradorligini oshirdi. Shu sababli, maqolada virtual sud majlislari bilan bog‘liq protsessual muammolar, jumladan ishtirokchilarni identifikatsiyalash, elektron dalillarni qabul qilish, maxfiylikni ta’minlash va advokat ishtiroki masalalari ham batafsil tahlil qilinadi.
References
1. Yuridik fanlar axborotnomasi. Sud tizimida raqamli texnologiyalarni joriy etish masalalari. – Toshkent, 2021. https://strategy.uz/index.php?news=1115&lang=uz
2. Council of Europe. Guidelines on Videoconferencing in Judicial Proceedings. 2021.
3. European Commission for the Efficiency of Justice. Guidelines on Videoconferencing in Judicial Proceedings. 30 June 2021. https://www.fja.gc.ca/COVID-19/pdf/Virtual-Hearings-Operational- Considerations-Audiences-Virtuelles-Enjeux-Operationnels-eng.pdf
4. 3. Court of Justice of the European Union. Annual Report 2020. Luxembourg, 2024. https://www.greerinjurylawyers.com/advantages-and- disadvantages-of-virtual-court-hearings/
5. European Commission. e-Justice Portal – Using Videoconferencing in Cross- Border Proceedings. 2013.
6. International Commission of Jurists. Courts and COVID-19: Challenges and Opportunities. 2020.
7. Council of the European Union. e-Justice Action Plan 2009–2013. Brussels, 2009.
8. O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik protsessual kodeksi. https://lex.uz/acts/- 3517337
9. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiy protsessual kodeksi. https://lex.uz/mact/- 3523891 O‘zbekiston Respublikasi Ma’muriy sud ishlarini yuritish to‘g‘risidagi kodeksi.
10. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining sud tizimini raqamlashtirishga oid
qarorlarI: https://lex.uz/uz/docs/-3250191
11. Susskind R. Online Courts and the Future of Justice. Oxford University Press, 2019