Law, policy and society – Правo, пoлитика и oбществo - Huquq, siyosat va jamiyat
XUSUSIY SEKTORDA KORRUPSIYAGA QARSHI KOMPLAENS NAZORATNI JORIY ETISHNING AMALIY JIHATLARI VA KO‘ZLANGAN MAQSADLARI
Ushbu maqolada xususiy sektorda korrupsiyaga qarshi komplaens nazoratni joriy etishning amaliy jihatlari va ko‘zlangan maqsadlari ilmiy-nazariy hamda amaliy nuqtai nazardan yoritiladi. Unda korrupsiyaga qarshi komplaens nazorat tushunchasi, uning korporativ boshqaruv tizimidagi o‘rni, biznes subyektlari faoliyatida uchraydigan korrupsion xavf omillari va ularni bartaraf etish mexanizmlari tahlil qilinadi. Shuningdek, xususiy sektorda komplaens tizimini joriy etish bosqichlari, ichki nazorat mexanizmlari, manfaatlar to‘qnashuvini boshqarish, xodimlarning etik xulq-atvorini shakllantirish hamda xalqaro standartlar asosida shaffof boshqaruvni yo‘lga qo‘yish masalalari ochib beriladi. Tadqiqot natijasida korrupsiyaga qarshi komplaens nazorat xususiy sektorda qonuniylikni ta’minlash, ishbilarmonlik obro‘sini mustahkamlash, investorlar ishonchini oshirish va barqaror iqtisodiy faoliyatni yo‘lga qo‘yishning muhim vositasi ekanligi asoslanadi.
ПРАВОВАЯ ПРИРОДА ТРУДОВЫХ СПОРОВ В УСЛОВИЯХ БИЗНЕС-ОРИЕНТИРОВАННОЙ МОДЕЛИ ТРУДОВОГО ПРАВА
Настоящая статья посвящена изучению правового регулирования бизнес-ориентированных трудовых отношений в Республике Узбекистан. На основании анализа действующего трудового законодательства, включая Трудовой кодекс 2022 года, а также зарубежного и международного опыта, изучаются теоретические основы, правовая сущность и нормы бизнес-ориентированного регулирования труда. Особое внимание уделяется вопросам правового регулирования трудовых отношений в малом бизнесе и у индивидуальных предпринимателей, применению принципа «employment at will», соглашениям о неконкуренции, дополнительно механизмам разрешения трудовых споров в условиях рыночной экономики. Основываются предложения по совершенствованию национального законодательства с учётом международных стандартов МОТ и зарубежной практики.
бизнес-ориентированные трудовые отношения
KRIPTOVALYUTA VA NFTLARGA OID NIZOLARNI XALQARO ARBITRAJDA HAL ETISHNING ZAMONAVIY HUQUQIY MUAMMOLARI VA RIVOJLANISH TENDENSIYALARI
Mazkur maqolada kriptovalyutalar, NFTlar va boshqa virtual aktivlar bilan bog‘liq nizolarni xalqaro arbitraj orqali hal etishning huquqiy asoslari tahlil qilingan. Tadqiqot davomida kriptovalyuta va NFTlarning xalqaro huquqiy tabiati, ularning turli davlatlar qonunchiligidagi huquqiy maqomi hamda arbitrabillik masalalari o‘rganilgan. Shuningdek, smart-kontraktlarning huquqiy mohiyati, “code is law” konsepsiyasining mazmuni va DAO hamda on-chain dispute resolution mexanizmlarining arbitraj amaliyotiga ta’siri yoritilgan. Maqolada ICC, LCIA va SIAC kabi yetakchi xalqaro arbitraj institutlari amaliyotida raqamli aktivlarga oid nizolarni ko‘rib chiqish tendensiyalari tahlil qilinib, kriptoaktivlarga oid arbitraj kelishuvlari hamda arbitraj qarorlarini tan olish va ijro etish bilan bog‘liq muammolar ochib berilgan. Bundan tashqari, O‘zbekiston Respublikasida virtual aktivlar bozorini huquqiy tartibga solishning amaldagi holati baholanib, kriptoaktivlarga oid nizolarni arbitraj orqali hal etish mexanizmlarini takomillashtirish yuzasidan ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, xalqaro arbitraj raqamli iqtisodiyot sharoitida kriptovalyutalar va NFTlar bilan bog‘liq nizolarni hal etishning eng istiqbolli vositalaridan biri hisoblanadi. Shu bilan birga, smart-kontraktlar, markazlashmagan tashkilotlar va blockchain texnologiyasi bilan bog‘liq huquqiy munosabatlarni samarali tartibga solish uchun milliy qonunchilikni xalqaro standartlar asosida takomillashtirish zarurligi asoslab berilgan.
YURISTNING POLEMIK MAHORATINI OSHIRISH USULLARI
Mazkur maqolada zamonaviy yurist faoliyatida polemik mahorat va nutq madaniyatining tutgan o‘rni, ijtimoiy-huquqiy ahamiyati hamda funksional xususiyatlari tizimli tahlil qilinadi. Huquqshunoslik amaliyotida tez-tez uchraydigan bahs, munozara, mubohasa, tortishuv va debat kabi kommunikativ tushunchalarning lingvo-yuridik tabiati ochib berilib, ularning o‘zaro farqli hamda o‘xshash jihatlari qiyosiy jihatdan yoritiladi. Shuningdek, maqolada sud ritorikasi va yuridik nutq amaliyotidagi bahslarning maqsadli tasnifi (klassifikatsiyasi) taklif etilgan bo‘lib, yuristning kasbiy kompetensiyasi va huquqiy madaniyatini yuksaltirishda polemik muloqot strategiyalarining o‘rni ilmiy-nazariy jihatdan asoslab berilgan.
INSON HUQUQLARI BO‘YICHA MILLIY STRATEGIYA VA XALQARO ORGANLAR QARORLARI IJROSINI TA’MINLASHNING ZAMONAVIY MEXANIZMLARI
Maqolada Inson huquqlari bo‘yicha Milliy strategiyaning 2020–2026-yillardagi huquqiy rivojlanishi, 2026-yil fevralida kiritilgan o‘zgartirishlar hamda ishlab chiqilayotgan “Inson huquqlari – 2030” strategiyasi tanqidiy-huquqiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Shuningdek, xalqaro organlar qarorlari ijro etish bo‘yicha joriy etilgan idoralararo hamkorlik tartibini “ijro, hisobot va kuzatuv bo‘yicha milliy mexanizm” (NMIRF) konsepsiyasi asosida baholanadi va mazkur mexanizmdagi huquqiy bo‘shliqlar aniqlanib, ularni bartaraf etishga qaratilgan takliflar beriladi.
O'ZBEKISTONDA KRIPTO-AKTIVLAR YORDAMIDA MOLIYAVIY JINOYATLARGA QARSHI KURASHDA KYC TIZIMI
ushbu maqolada O'zbekiston Respublikasida kripto-aktivlar bilan bog'liq moliyaviy jinoyatlarga qarshi kurashning asosiy huquqiy mexanizmi sifatida «Mijozni bil» (KYC) tizimi tahlil qilinadi. Ichki nazorat qoidalari (рег. № 3309, 2021) va Prezidentning PP-3832-sonli Farmoni (2018) asosida mijozni identifikatsiya qilish, tegishli tekshiruv, shubhali operatsiyalarni aniqlash va aktivlarni muzlatish bo'yicha majburiyatlar ko'rib chiqiladi. Maqolada KYC tekshiruv jarayoni batafsil tahlil qilinib, amaldagi tartibga solishning uchta tizimli kamchiligi aniqlanadi va FATF standartlariga asoslangan huquqiy takliflar ilgari suriladi.
ЯШИЛ ХУДУДЛАРНИ КЕНГАЙТИРИШДА СУВ РЕСУРСЛАРИДАН ҚАЙТА ФОЙДАЛАНИШНИНГ ҲУҚУҚИЙ МАСАЛАЛАРИ
Мазкур илмий мақолада Ўзбекистон Республикасида яшил ҳудудларни кенгайтиришда сув ресурсларидан қайта фойдаланишнинг ҳуқуқий асослари ва амалий муаммолари таҳлил қилинади. Хусусан, сув танқислиги шароитида оқова ва техник сувларни қайта ишлатишнинг экологик-ҳуқуқий аҳамияти, соҳага оид миллий қонунчиликнинг мазмуни ҳамда ривожланган давлатлар тажрибаси ўрганилади. Муаллиф томонидан яшил ҳудудларни суғоришда қайта фойдаланиладиган сув ресурслари билан боғлиқ ҳуқуқий механизмларни такомиллаштириш юзасидан таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқилган.
СУНЪИЙ ИНТЕЛЛЕКТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРИНИНГ ҲУҚУҚИЙ АСОСЛАРИ ВА ПРОКУРАТУРА ФАОЛИЯТИГА ТАТБИҚ ЭТИШ ИМКОНИЯТЛАРИ
Мақолада сунъий интеллект технологияларининг ҳуқуқий тавсифи, халқаро ва миллий нормативик асослари ҳамда прокуратура фаолиятига татбиқ этишнинг назарий ва амалий имкониятлари таҳлил қилинган. Муаллиф сунъий интеллектни халқаро миқёсда ҳуқуқий тартибга солишнинг учта механизмини – диспозитив халқаро тавсиялар, мажбурий минтақавий қонунчилик ва халқаро шартнома механизмларини – аниқлаб берган. Прокуратура фаолиятида сунъий интеллектни татбиқ этишнинг тўртта йўналиши, шунингдек тушунтирувчанлик, инсон назорати ва ҳуқуқий масъулиятнинг аниқлиги тамойиллари асосланган. Ўзбекистон ҳуқуқий тизимидаги мавжуд бўшлиқлар таҳлили асосида «Прокуратура тўғрисида»ги қонунга тегишли ўзгартиришлар киритиш ва миллий стандартларни ишлаб чиқиш зарурати илмий жиҳатдан асосланган.
РОЛЬ СПЕЦИАЛИЗАЦИИ АДВОКАТОВ ПРИ ОБЕСПЕЧЕНИИ КВАЛИФИЦИРОВАННОЙ ЮРИДИЧЕСКОЙ ПОМОЩИ
в тезисе рассматривается значение специализации адвокатов в системе оказания квалифицированной юридической помощи. Анализируются понятия юридической и квалифицированной юридической помощи, роль адвокатуры в обеспечении защиты прав и законных интересов личности, а также влияние специализации адвокатов на качество правовой защиты. Обосновывается, что специализация адвокатской деятельности выступает необходимым условием эффективного осуществления правосудия и повышения профессиональной компетентности адвокатов в условиях усложнения современной правовой системы.
FUQAROLIK PROTSESSUAL HUQUQI MANBALARINING MILLIY TIZIMI VA QO‘LLASH AMALIYOTI
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasi fuqarolik protsessual huquqi (FPH) manbalarining milliy tizimi, ularning iyerarxik tuzilmasi va sud amaliyotida qo‘llanilishi masalalari tizimli tahlil qilingan. Konstitutsiya, Fuqarolik protsessual kodeksi (FPK), “Sudlar to‘g‘risida”gi Qonun va boshqa normativ-huquqiy hujjatlarning o‘zaro nisbatini hamda ularning o‘zaro to‘ldirish mexanizmlarini yoritib beriladi. Maqolada sud amaliyotida yuzaga keladigan huquqiy kolliziyalar, normalardagi bo‘shliqlar, Oliy sud Plenumi qarorlarining huquqiy maqomi hamda raqamlashtirish sharoitida protsessual normalarni takomillashtirish masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Tadqiqot yakunida fuqarolik sud ishlarini yuritishda huquqiy barqarorlikni ta’minlash bo‘yicha taklif va tavsiyalar ilgari surilgan.
JAMIYAT XAVFSIZLIGIGA TAHDID SOLUVCHI KIBERJINOYATLARNING TUSHUNCHASI, KELIB CHIQISH TARIXI VA RIVOJLANISH TENDENSIYASI: TAQQOSLAMA HUQUQIY TAHLIL
Ushbu maqolada jamiyat xavfsizligiga tahdid soluvchi kiberjinoyatlarning huquqiy tushunchasi, kelib chiqish tarixi, rivojlanish bosqichlari va hozirgi tendensiyalar keng qamrovli tahlil qilinadi. Xorijiy davlatlar — AQSh, Yevropa Ittifoqi, Rossiya Federatsiyasi va Qozog‘iston — tajribasi tahlil qilingan. O‘zbekiston Respublikasining kiberxavfsizlik sohasidagi milliy qonunchiligining holati va takomillashtirish yo‘llari belgilab berilgan. Xalqaro huquqiy hujjatlar va milliy qonunchilikning o‘zaro muvofiqligiga doir tavsiyalar ishlab chiqilgan.
ПЕРСПЕКТИВЫ РЕГУЛИРОВАНИЯ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ ИНОСТРАННЫХ АДВОКАТСКИХ ФОРМИРОВАНИЙ В РЕСПУБЛИКЕ УЗБЕКИСТАН В УСЛОВИЯХ ДЕЙСТВУЮЩЕГО РЕЖИМА ЮРИДИЧЕСКОГО КОНСУЛЬТИРОВАНИЯ
В статье рассматриваются перспективы специального регулирования иностранных адвокатских формирований в Узбекистане. Обосновывается, что действующий режим юридического консультирования допускает оказание услуг по-иностранному и международному праву, но не учитывает профессиональную природу иностранных адвокатских структур. Делается вывод о необходимости профессиональной конкретизации данного режима.
КРИМИНОГЕН ВАЗИЯТИ МУРАККАБ ТОИФАДАГИ МАҲАЛЛАЛАРДА ПРОФИЛАКТИК ЧОРА-ТАДБИРЛАРНИ ТАШКИЛ ЭТИШДА ХАВФСИЗЛИК ИНФРАТУЗИЛМАСИНИНГ ЎРНИ ВА АҲАМИЯТИ
Мазкур мақолада криминоген вазияти мураккаб тоифадаги маҳаллаларда профилактик чора-тадбирларни ташкил этишда хавфсизлик инфратузилмасининг аҳамияти криминологик нуқтаи назардан тадқиқ этилган. Хусусан, видеокузатув тизимлари, қўриқлов хизматлари, ёритиш инфратузилмаси, пиёдалар хавфсизлиги, турар жой муҳити ҳамда рақамли ва алоқа инфратузилмаларининг жиноятчиликка таъсири таҳлил қилинган. Тадқиқот CPTED (Crime Prevention Through Environmental Design) назарияси асосида қурилган бўлиб, О. Ньюманнинг “Defensible Space”, Ж. Жекобснинг “Eyes on the Street”, Ж. Уилсон ва Ж. Келлингнинг “Broken Windows”, Л. Коэн ва М. Фелсоннинг “Routine Activity” ҳамда Р. Кларкнинг “Situational Crime Prevention” концепциялари ўртасида илмий полемика амалга оширилган. Шунингдек, Ўзбекистон қонунчилиги, маҳаллий ва хорижий тажрибалар асосида муаллифлик баҳолаш модели таклиф этилган.
КРИМИНОГЕН ВАЗИЯТИ МУРАККАБ ТОИФАДАГИ МАҲАЛЛАЛАРДА КРИМИНОГЕН ҲОЛАТНИ БАҲОЛАШ ВА ПРОФИЛАКТИКА ҚИЛИШ МЕХАНИЗМИ
Мазкур мақолада мураккаб тоифадаги маҳаллаларда криминоген ҳолатни баҳолашнинг назарий, ҳуқуқий ва амалий механизмлари тадқиқ этилган. Муаллиф криминоген вазиятни фақат жиноятлар статистикаси билан эмас, балки ижтимоий муҳит, инфратузилма, латент ҳуқуқбузарликлар, аҳоли хавфсизлик ҳисси ва профилактика субъектлари фаолияти билан боғлиқ комплекс ҳодиса сифатида таҳлил қилади. Мақолада миллий қонунчилик, илғор хорижий тажриба ва криминологик назариялар асосида “маҳалла криминоген профили” ҳамда 100 баллик хавф индексини жорий этиш таклиф қилинади.
ПОНЯТИЕ И ЗНАЧЕНИЕ СПЕЦИАЛИЗАЦИИ АДВОКАТОВ
В статье рассматриваются понятие и значение специализации адвокатов в условиях усложнения современной правовой системы. Анализируются роль адвокатуры как института гражданского общества, особенности профессиональной деятельности адвокатов, а также причины объективной необходимости специализации адвокатской деятельности. Обосновывается, что специализация адвокатов способствует повышению качества юридической помощи, эффективности защиты прав и законных интересов граждан и организаций.
профессиональная компетентность адвокатов
SUD HUJJATLARINI MAJBURIY IJROSINI TA’MINLASHDA SUDYANING VAKOLATLARI
ushbu maqolada sud hujjatlarini majburiy ijrosini ta’minlashda sudyaning vakolatlari tahlil qilingan. Maqolada sud hujjatlarining majburiyligi prinsipi, ijro bosqichida sudyaning protsessual maqomi, ijro varaqasini berish, hal qiluv qarorini darhol ijroga qaratish, ijroni kechiktirish va bo‘lib-bo‘lib ijro etish, ijro etish usuli va tartibini o‘zgartirish, davlat ijrochisi qarorlari va harakatlari ustidan shikoyatlarni ko‘rib chiqish kabi vakolatlar yoritib berilgan. Shuningdek, sud hujjatini ijro etmaslik va ijro jarayoniga aralashganlik uchun yuridik javobgarlik masalalari hamda 2024-yildagi yangi islohotlar tahlil qilingan. Tadqiqot natijasida sudyaning ushbu sohadagi vakolatlarini takomillashtirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan.
XALQARO INVESTITSIYA SHARTNOMALARIDA EKOLOGIK NORMALARNING AHAMIYATI: ZAMONAVIY TENDENSIYALAR, MUAMMOLAR VA HUQUQIY YECHIMLAR
Mazkur maqola xalqaro investitsiya shartnomalarida ekologik normalarning tutgan o‘rni va amaliy ahamiyatini chuqur tahlil qiladi. Global iqlim o‘zgarishi va xorijiy investitsiyalarni himoya qilish o‘rtasidagi to‘qnashuvlar xalqaro arbitraj (ISDS) tizimida o‘ta bahsli va ziddiyatli holatlarni yuzaga keltirmoqda. Maqolada shartnomaviy barqarorlashtirish shartlari (stabilization clauses) davlatning suveren tartibga solish huquqini qanday cheklab qo‘yayotgani, shuningdek, ekologiya bilan bog‘liq istisnolar nima uchun kutilgan samarani bermayotgani ko‘rib chiqiladi. Bunga muqobil yechim sifatida, ekologik kafolatlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri shartnoma matniga ko‘chirish hamda UNCITRAL islohotlari orqali kiritilayotgan “ko‘zda tutilgan rozilik” (implied consent) asosida davlatlarning ekologik qarshi da’volari batafsil tahlil qilinadi.
Xalqaro investitsiya shartnomalari (international investment contracts)
barqarorlashtirish bandlari (stabilization clauses)
ISDS (investor va davlat o'rtasidagi nizolarni hal qilish)
ekologik qarshi da'volar (environmental counterclaims)
tartibga solish huquqi (right to regulate police powers).
Copyright (c) 2026 Law, policy and society – Правo, пoлитика и oбществo - Huquq, siyosat va jamiyat
ФУҚАРОЛАР МУРОЖААТЛАРИ ИНСТИТУТИНИНГ ҲУҚУҚИЙ ТАБИАТИ: НАЗАРИЙ АСОСЛАР ВА ҲУҚУҚИЙ ТАВСИФ
Фуқаролар мурожаатлари институти замонавий демократик давлатчиликнинг асосий устунларидан бирини ташкил этади. У, бир томондан фуқарони давлат механизмига нисбатан таъсир кўрсата оладиган ҳуқуқий субъект сифатида эътироф этса, иккинчи томондан эса давлат органларига жамоатчилик талабларини ва аниқ ижтимоий вазиятни мунтазам равишда ҳисобга олиш имконини беради. Шу сабабли мурожаат ҳуқуқининг ҳуқуқий табиатини тушуниш нафақат назарий аҳамиятга эга, балки прокурор назорати механизмларини такомиллаштириш нуқтаи назаридан ҳам амалий зарурат ҳисобланади. Биз мазкур бўлимда фуқаролар мурожаатлари институтининг тарихий шаклланиши, ҳуқуқий табиатига оид жаҳон ҳуқуқий адабиётидаги назарий баҳслар ва Ўзбекистон ҳуқуқ тизимидаги конституциявий-қонуний асослари таҳлил қилишни ўз олдимизга мақсад қилдик.
JINOYAT PROTSESSIDA ADVOKATLARNING HAQ OLISH MEXANIZMINI TARTIBGA SOLISH: NAZARIYA VA AMALIYOT
Ushbu maqolada O'zbekiston Respublikasi jinoyat protsessida advokatning mehnatiga haq to'lash mexanizmi, uning huquqiy asoslari, amaliy muammolari va xorijiy tajriba bilan taqqoslanishi ilmiy jihatdan o'rganiladi. Advokat haqini tartibga soluvchi normativ-huquqiy bazaning etarliligi, advokat faoliyatining mustaqilligi va huquqiy yordam olish kafolatlari o'rtasidagi muvozanat masalalari tahlil etiladi. Islohotlar yo'nalishida aniq takliflar beriladi.
ELEKTRON LITSENZIYALASH TIZIMINING AFZALLIKLARI VA MUAMMOLARI
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida joriy etilayotgan elektron litsenziyalash tizimining mohiyati, uning afzalliklari hamda amalda yuzaga kelayotgan muammolar tahlil qilingan. Raqamli iqtisodiyot sharoitida tadbirkorlik faoliyatini litsenziyalash jarayonlarini elektronlashtirish, davlat xizmatlarini ko‘rsatish samaradorligini oshirish, byurokratik to‘siqlarni kamaytirish bo‘yicha ilmiy-nazariy yondashuvlar va xorijiy tajriba o‘rganib chiqilgan. Shuningdek, tizimning rivojlanishi yo‘lidagi huquqiy, texnik va tashkiliy muammolar yuzasidan takliflar ishlab chiqilgan.
NIZOLARNI MUQOBIL HAL ETISHDA MEDIATSIYA INSTITUTI BORASIDA AYRIM XORIJIY MAMLAKATLAR TAJRIBASI TAHLILI VA O‘ZBЕKISTONDA SAMARALI JORIY ETISH
Mazkur ilmiy maqolada O‘zbekiston Respublikasida nizolarni muqobil hal etish usuli sifatida mediatsiya institutining shakllanishi, huquqiy asoslari va amaliy ahamiyati tahlil qilinadi. Mediatsiyaning xorijiy mamlakatlarda qo‘llanish doirasi hamda sud tizimidagi o‘rni milliy qonunchilik normalari asosida yoritib berilgan. Shuningdek, mediatsiyaning fuqarolik, oilaviy, mehnat va tadbirkorlik nizolarini hal etishdagi afzalliklari, sud yuklamasini kamaytirishdagi roli va rivojlanish istiqbollari ilmiy-huquqiy jihatdan asoslab beriladi.
ADVOKATLAR TOMONIDAN MALAKA OSHIRISHNING MOHIYATI VA NAZARIY ASOSLARI
Ushbu maqolada advokatura sohasida amalga oshirilayotgan islohotlar va ularning natijalari mantiqiy izchillik bilan tahlil qilinadi. Xususan, advokatlar uchun kasbiy rivojlanish tizimini takomillashtirish bo‘yicha davlat tomonidan belgilangan vazifalar va ushbu sa’y-harakatlarning ahamiyati yoritilgan. Maqolada kasbiy rivojlanishning mohiyati va asosiy yo‘nalishlari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, advokatlarning professional faoliyatida kasbiy rivojlanishning ahamiyati bo‘yicha bir qator olimlarning fikrlari tahlil qilinadi.
SUDLAR FAOLIYATIDA SUN’IY INTELLEKT VA ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH MUAMMOLARI
Mazkur maqolada O’zbekiston Respublikasi sud tizimini raqamlashtirish va sun’iy intellekt texnologiyalarini odil sudlov jarayonlariga joriy etishning huquqiy asoslari, imkoniyatlari hamda muammolari kompleks tarzda tadqiq etiladi. Tadqiqot 2020-yildan buyon amalga oshirilayotgan izchil islohotlar zanjirini “Adolat” axborot tizimidan “Raqamli sud” konsepsiyasigacha qamrab oladi. Maqolada raqamli dalillar, elektron sud ishi yuritish, sun’iy intellekt yordamida qaror qabul qilish, shuningdek axborot xavfsizligi va shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish masalalari huquqiy tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari sifatida maqola qonunchilikdagi mavjud bo’shliqlarni aniqlash va ularni bartaraf etishga qaratilgan ilmiy asoslangan taklif-mulohazalar bilan yakunlanadi.
ADVOKAT JAVOBGARLIGI INSTITUTINING HUQUQIY TABIATI: ILMIY-NAZARIY TAHLIL
mazkur maqolada advokat javobgarligi institutining huquqiy tabiati va nazariy asoslari zamonaviy sud-huquq islohotlari kontekstida kompleks tarzda tadqiq etiladi. Yuridik javobgarlik va kasbiy javobgarlik tushunchalariga oid ilmiy yondashuvlar tahlil qilinib, advokat javobgarligining huquqiy tabiatini belgilovchi to‘rtta o‘ziga xos belgi - kasbiy-funksional belgi, ishonch munosabatlari belgisi, normativ-huquqiy asoslanganlik belgisi va ko‘p qirrali tabiat belgisi - ilmiy jihatdan asoslab beriladi. Tadqiqot natijasida advokat javobgarligiga mualliflik ta'rifi taklif etiladi.
MEDIATSIYA INSTITUTINING RIVOJLANISH TARIXI: QADIMGI DAVRDAN ZAMONAVIY HUQUQIY TIZIMGACHA
Ushbu maqolada mediatsiya institutining tarixiy taraqqiyoti qadimgi davrlardan zamonaviy huquqiy tizimgacha izchil tahlil etiladi. Qadimgi Gretsiya, Rim, slavyan xalqlari va O‘rta asr Fransiyasidagi vositachilik an’analaridan boshlab, AQSh va Yevropa Ittifoqidagi zamonaviy mediatsiya tizimlarigacha bo‘lgan rivojlanish bosqichi ko‘rib chiqiladi. Mediatsiyaning rivojlanish nazariyalari, Yevropa Parlamenti Direktivi (2008) va Rossiya tajribasi tahlil etiladi.
JINOYAT PROTSESSUAL QONUNCHILIGIDA HUQUQIY ONG TUSHUNCHASINING AMALIY AHAMIYATI
Ushbu maqolada huquqiy ong tushunchasining ijtimoiy va falsafiy jihatlari o‘rganilib, tahlil qilingan. Shuning bilan birgalikda, ushbu nazariyani o‘rganishda turli faylasuf olimlarning va zamonaviy huquq faniga hissa qo‘shgan olimlarning tadqiqiqotlari o‘rganilgan.
KO‘CHMAS MULK ONLAYN SAVDOLARIDA ADVOKATNING HUQUQIY MAQOMI: NAZARIY-HUQUQIY TAHLIL
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida ko‘chmas mulk onlayn savdolarida (E-auksion va davlat mulkini sotish platformalari) advokatning huquqiy maqomi kompleks nazariy-huquqiy tahlil qilingan. Tadqiqot davomida milliy qonunchilik va xorijiy tajriba o‘zaro taqqoslangan, “raqamli advokatura” (digital advocacy) yangi huquqiy institut sifatida asoslangan, huquqiy risklar doktrinal tasniflangan. Advokatning elektron muhitdagi vakolatlari, due diligence jarayoni, elektron raqamli imzo va kasbiy sir masalalari tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari asosida qonunchilikni takomillashtirish bo‘yicha aniq takliflar ishlab chiqilgan. Tavsiya etilgan o‘zgartirishlar “Advokatura to‘g‘risida”gi qonun, Fuqarolik kodeksi va Vazirlar Mahkamasi qarorlariga kiritilishi lozim bo‘lgan me'yorlarni o‘z ichiga oladi.
MODERN TRANSFORMATION OF LEGAL EDUCATION AND SCIENCE IN UZBEKISTAN: INTERNATIONALIZATION AND REFORM UNDER THE DECREE OF THE PRESIDENT OF THE REPUBLIC OF UZBEKISTAN “ON MEASURES TO FURTHER REFORM LEGAL EDUCATION AND SCIENCE IN THE REPUBLIC OF UZBEKISTAN” (
This article examines the transformation of legal education and legal science in Uzbekistan under Presidential Decree PF–232 (2025), with particular emphasis on internationalization, digitalization, and practice-oriented learning. The reform introduces a comprehensive model integrating education, research, and practice, while aligning national legal education with global standards. Special attention is given to comparative perspectives, including Asian and European legal education systems, as well as emerging global trends such as artificial intelligence in legal training. The study argues that these reforms represent a transition toward a globally competitive and innovation-driven legal education system.
PARTNERSHIP-BASED ISLAMIC FINANCE AND ITS INTEGRATION INTO THE LEGAL SYSTEM OF UZBEKISTAN: A COMPARATIVE ANALYSIS OF MUSHARAKAH, MUDARABAH AND NATIONAL PARTNERSHIP FORMS
Ushbu maqolada islom moliyasidagi sherikchilikka asoslangan asosiy shartnomalar — musharakah va mudarabahning huquqiy tabiati tahlil qilinadi hamda ular O‘zbekiston qonunchiligida nazarda tutilgan oddiy shirkat, xo‘jalik shirkatlari, mas’uliyati cheklangan jamiyat, aksiyadorlik jamiyati va mol-mulkni ishonchli boshqarish institutlari bilan qiyosiy o‘rganiladi. Maqolada O‘zbekistonda islomiy moliyalashtirishni bosqichma-bosqich joriy etish jarayoni mavjud ekani, biroq sherikchilikka asoslangan islom moliyasi institutlarini to‘laqonli tatbiq etish uchun fuqarolik, bank, soliq va nazorat mexanizmlarini uyg‘unlashtirish zarurligi asoslab beriladi. Xulosa sifatida, islom moliyasi shartnomalarini alohida huquqiy konstruksiya sifatida tan olish, soliq neytralligini ta’minlash, shariat nazorati va nizolarni hal etishning ixtisoslashgan mexanizmlarini rivojlantirish bo‘yicha takliflar ilgari suriladi.