ONLAYN NIZOLARINI HAL QILISH (ODR) PLATFORMALARI VA UNING TURLARI
Keywords:
ODR, mediatsiya, arbitraj, onlayn sud, UNCITRAL, Yevropa Ittifoqi, e-SUD, raqamli adolatAbstract
ushbu maqolada onlayn nizolarni hal qilish (ODR — Online Dispute Resolution) tizimining huquqiy mohiyati, asosiy turlari, xalqaro me’yoriy-huquqiy asoslari hamda O‘zbekiston Respublikasida ushbu tizimni joriy etish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT) huzuridagi UNCITRAL komissiyasi, Yevropa Ittifoqi Reglamentlari, OECD hisobotlari va O‘zbekiston Respublikasining amaldagi qonunlari asos sifatida o‘rganildi. ODR tizimi fuqarolarning adolatga tezkor kirish huquqini ta’minlab, raqamli adliya tizimining ajralmas qismiga aylanmoqda.
References
1. UNCITRAL (2016). Technical Notes on Online Dispute Resolution. New York: United Nations.
2. European Parliament and Council (2013). Regulation (EU) No 524/2013 on Online Dispute Resolution for Consumer Disputes. Official Journal of the EU.
3. OECD (2022). Digital Justice and Online Dispute Resolution. Paris: OECD Publishing.
4. Rule, C. (2020). Online Dispute Resolution for Business: B2B, E-Commerce, Consumer, Employment, Insurance and Other Commercial Conflicts. Jossey-Bass.
5. Katsh, E. and Rifkin, J. (2021). Online Dispute Resolution: Resolving Conflicts in Cyberspace. Oxford University Press.
6. Singapore Parliament (2018). Online Dispute Resolution Act 2018. Singapore Statutes Online.
7. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi (2023). Toshkent: O‘zbekiston.
8. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PQ–6079-son qarori (2020-yil 5-oktabr). “Raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish to‘g‘risida.”
9. O‘zbekiston Respublikasi “Mediatsiya to‘g‘risida”gi Qonun (2018-yil 3-iyul).
10. O‘zbekiston Respublikasi “Elektron tijorat to‘g‘risida”gi Qonun (2015-yil 29-aprel).
11. O‘zbekiston Respublikasi “Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risida”gi Qonun (2020-yil 2-iyul).
12. Karimova, D. (2021). O‘zbekiston sud tizimida elektron adliya tamoyillari. Toshkent: TDYI nashriyoti.
13. Abdullayev, J. (2023). Raqamli arbitraj va mediatsiya tizimlari: O‘zbekiston tajribasi. Qarshi: QDТU nashriyoti.