XORIJIY DAVLATLAR AMALIYOTINING QIYOSIY TAHLILI ASOSIDA O‘ZBEKISTONDA MEDIATSIYA INSTITUTINI HUQUQIY MUSTAHKAMLASH VA XALQARO STANDARTLARIGA MOSLASHTIRISH
Keywords:
mediatsiya, nizolarni hal qilish, xalqaro tajriba, O‘zbekiston qonunchiligi, mediator, suddan tashqari hal, Singapur konvensiyasi, jamoat mediatsiyasi, sud-mediatsiya, institusional infratuzilma, mediatsiya markazlari, kadrlar tayyorlash, huquqiy islohotlar, onlayn mediatsiya, mahalliy nizolar, xalqaro hamkorlikAbstract
ushbu maqolada nizolarni mediatsiya orqali hal qilishning nazariy-huquqiy asoslari, O‘zbekistondagi qonunchilik va amaliy tatbiqi, shuningdek, xorijiy davlatlardagi tajriba qiyosiy tahlil qilinadi. Qiyosiy tahlil orqali Singapur, Buyuk Britaniya, Germaniya va Avstriya kabi davlatlarning ilg‘or tajribalari o‘rganilgan. O‘zbekistonda mediatsiya institutini joriy etishda erishilgan natijalar, uchrayotgan muammolar va ularni hal etish yo‘llari aniqlangan. Maqolada shuningdek mediatsiyani qonunchilik, infratuzilma, kadrlar, jamiyat va xalqaro hamkorlik yo‘nalishlarida rivojlantirishga qaratilgan amaliy takliflar berilgan. Maqola doirasida amalga oshirilgan tadqiqot ishlari so‘nggi yillardagi ma’lumotlarga asoslanildi va unda qiyosiy-huquqiy, tahliliy va tarixiy usullardan foydalanildi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining “Mediatsiya to‘g‘risida”gi Qonuni, 2018 yil 3 iyul, O‘RQ-482-son https://lex.uz/docs/-3805227.
2. 2024 SIDRA International Dispute Resolution Survey https://www.adristanbul.com/en/2024-sidra-international-dispute-resolution-survey/.
3. UNCITRAL Model Law on International Commercial Mediation and International Settlement Agreements Resulting from Mediation, 2018 https://uncitral.un.org/en/texts/mediation/modellaw/commercial_conciliation/.
4. Directive 2008/52/EC of the European Parliament and of the Council of 21 May 2008 on certain aspects of mediation in civil and commercial matters https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2008/52/.
5. United Nations Convention on International Settlement Agreements Resulting from Mediation (New York, 2018) (the "Singapore Convention on Mediation") https://uncitral.un.org/en/texts/mediation/conventions/international_settlement_agreements.
6. Коломыцева В.В. Этапы становления медиации в зарубежных странах // Вестник Тамбовского университета. Серия: Гуманитарные науки. – Тамбов: Изд-во ТГУ им. Г.Р. Державина, 2012.
7. The Singapore International Mediation Centre https://simc.com.sg/insights/singapore-international-mediation-centre/.
8. 2024 SIDRA International Dispute Resolution Survey https://www.adristanbul.com/en/2024-sidra-international-dispute-resolution-survey/.
9. United Nations Peacebuilding Comission: https://www.un.org/peacebuilding/sites/www.un.org.peacebuilding/files/documents/pbc_brochure_eng.pdf.
10. In 2020, the UN Secretary-General announced a mediation initiative focused on enhancing the UN's mediation capacity and support for conflict prevention and resolution. This initiative likely builds upon previous efforts to strengthen mediation within the UN system, as highlighted in a 2012 report to the General Assembly. https://www.doj.gov.hk/en/publications/pdf/Mediation_Conference_2020_Publication_e.pdf.
11. Colombia’s Peace Process Through 2016 https://crsreports.congress.gov/product/pdf/R/R42982/.
12. War, diplomacy, and more war: why did the Minsk agreements fail? Int Polit (2024) https://link.springer.com/article/10.1057/s41311-024-00637/.
13. The Peace and Security Council (PSC) https://au.int/en/ThePeaceandSecurityCouncilandcrisissituationsinAfrica/.
14. Women, Peace & Security (Engendering The Peace and Security Discourse). https://www.peaceau.org/uploads/06-au-mediation-support-handbook-2014.pdf.
15. Compulsory Mediation in English Court Proceedings – Implications for Litigants and their Lawyers: https://mediationblog.kluwerarbitration.com/2025/03/18/compulsory-mediation-in-english-court-proceedings-implications-for-litigants-and-their-lawyers/.
16. Mediation Matters Newsletter – a look back at 2024 and a look forward to 2025 https://www.independentmediators.co.uk/a-look-back-at-2024-and-a-look-forward-to-2025/.
17. Mediation in EU countries | Germany https://e-justice.europa.eu/topics/taking-legal-action/mediation/mediation-eu-countries_en/.
18. Litigation & Dispute Resolution Laws and Regulations 2024 – Germany: https://www.globallegalinsights.com/practice-areas/litigation-and-dispute-resolution-laws-and-regulations/germany/.
19. The Austrian Law on Mediation in Civil Cases 2003. https://www.arbiter.com.sg/pdf/laws/AustrianMediationAct2003.pdf.
20. Comparative Study of the legal and institutional frameworks and best practices on commercial mediation with recommendations for the Republic of Serbia Countries and Regions analysed: Austria, Greece, Italy, Singapore, the Netherlands, Turkey, Western Balkans (Croatia, Slovenia, Montenegro, Macedonia and Bosnia and Herzegovina) https://adrcenter.com/wp-content/uploads/2022/03/ENG-Study-on-Commercial-Mediation-in-Serbia_Final1-1.pdf.
21. O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirining buyrug‘i. Mediatorlarni tayyorlash dasturini tasdiqlash haqida. 2019-yil 31-yanvar. https://lex.uz/docs/-4185961.